Actualiteiten

Hechte relatie tussen leerkrachten belangrijk voor scholen

17-07-2010

Hechte relaties tussen leerkrachten belangrijk voor scholen

3 juni 2010

In scholen met hechte lerarenteams is er meer onderling vertrouwen en meer gezamenlijke besluitvorming dan in scholen met minder hecht verbonden leraren. Dit is niet alleen gunstig voor de leerkrachten, maar ook voor de leerlingen, stelt Nienke Moolenaar. Zij promoveert op 1 juni op dit onderwerp aan de Universiteit van Amsterdam.

De werkrelaties tussen leerkrachten worden vaak gezien als belangrijke bouwstenen van een sterk schoolteam. Wanneer leerkrachten een hecht sociaal netwerk vormen en zo steeds informatie, kennis en expertise uitwisselen, kunnen leerkrachten en leerlingen hier profijt van hebben. Moolenaar ontdekte bijvoorbeeld dat leerkrachten die sterke onderlinge relaties hebben, meer bereid zijn om nieuwe dingen te proberen om het onderwijs te verbeteren. Ook nemen deze leerkrachten vaker samen beslissingen over de invulling en uitvoering van het onderwijs. Bovendien ontstaat er een 'collectief zelfvertrouwen' dat goed is voor het onderwijs aan de leerlingen.

Schoolleider als spin in het web

De onderzoekster concludeert dat sociale netwerken een belangrijke rol spelen bij de invoering van vernieuwingen in het onderwijs, zoals de introductie van nieuwe lesmethoden. Beleidsmakers, schoolleiders, leerkrachten en andere onderwijsprofessionals kunnen met deze wetenschap hun voordeel doen. Zo is het belangrijk om bij het ontwerpen en invoeren van onderwijsvernieuwingen meer rekening te houden met de manier waarop een schoolteam gezamenlijk de vernieuwingen ervaren en doorvoeren. De rol van de schoolleiding is hierin natuurlijk ook belangrijk. Hoe dichter een schoolleider bij de leerkrachten staat, en hoe centraler de plaats van de schoolleider in het sociale netwerk, hoe beter een school in staat is om goed om te aan met onderwijsvernieuwing, stelt Moolenaar.

Resultaten in Nederland en USA vergelijkbaar

Onderzoek naar sociale netwerken onder leerkrachten was tot nu toe schaars. Nienke Moolenaar onderzocht de rol van sociale relaties tussen leerkrachten bij het functioneren van scholen. Zij bracht daarvoor sociale netwerken van schoolteams in het basisonderwijs in kaart. In totaal deden 775 leerkrachten aan 53 verschillende scholen mee. Om de bevindingen uit de Nederlandse deelstudies te toetsen in een andere omgeving, werd de laatste deelstudie uitgevoerd op vijf basisscholen in Californië, Verenigde Staten. Het Amerikaanse deel van het onderzoek bevestigde de Nederlandse conclusies.

Nienke Moolenaar promoveert aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift
'Ties with Potential: Nature, antecedents, and consequences of social networks in school teams'. Promotoren zijn prof. dr. S. Karsten en prof. dr. P.J.C. Sleegers. Het onderzoek is gefinancierd door de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek, onderdeel van NWO.