Waarom deze inzending?

Wij kennen allemaal het probleem van de vele mooie ballonnen die zijn opgeblazen in het onderwijs en die wij vol bewondering hebben laten opstijgen. Dat was het dan. Mijn onderzoek over zelfsturende teams in het basisonderwijs beschrijft van uit een theoretische basis een opzet om te komen tot een nulmeting (dit is het onderzoek), in hoeverre zijn de kenmerken van een zelfsturend team aanwezig op een basisschool, en van daaruit zijn er aanbevelingen geformuleerd. Dit onderzoek is een praktijkonderzoek, uitgevoerd op de basisschool de Zevensprong te Heerhugowaard (katholieke basisschool die valt onder stichting Flore), maar is toepasbaar op elke basisschool. Ik denk dat het goed is als wij in het onderwijs meer aandacht hebben voor dergelijke onderzoeken. Zodat we niet weer een ballonnetje opblazen en over 10 jaar roepen, weet je nog, in 2010 vonden we dat de leerkracht meer aan zet moest zijn. Wat is daar van overgebleven?

Aanleiding van het onderzoek:

Draagvlak van docenten, en hun enthousiasme en optimisme over de mogelijkheden die innovaties bieden, vormen de basis om vernieuwingen en verbeter processen van de grond te krijgen. Schoolontwikkelingen moeten van binnen uit vormgegeven worden. Teamleden moeten met passie en kracht (die zij al bezitten) de vernieuwingen en veranderingen vorm geven, waarbij zij verantwoordelijkheden krijgen en serieus genomen worden.

Het werken met zelfsturende teams kan een middel zijn om bovenstaande te bereiken. En dat is waar wij het over hebben als wij het hebben over “leerkracht aan zet”. We zijn al jaren druk bezig geweest om leerkrachten meer te betrekken bij de schoolontwikkelingen. Leerkrachten zijn te lang de keizer geweest van hun eigen klaslokaal, daar is gelukkig al veel verandering in gekomen, maar hoe krijg je leerkrachten nu betrokken bij de schoolontwikkelingen en dus de kwaliteit. Hoe geeft je leerkrachten meer eigenaarschap op participerend leiderschap in de onderwijsontwikkelingen? Is dit te bereiken met een zelfsturend team? Het voortgezet onderwijs heeft hier al meer ervaring mee, helaas niet altijd even succesvol. Op de Zevensprong hebben wij daar een eerste aanzet voor gegeven (het werken met een zeflsturend team). Wij hebben een aantal werkgroepen geformuleerd, namelijk taal, rekenen, lezen en schrijven en elke leerkracht neemt deel aan een van deze werkgroepen (cq. teams).

Wat is nu een zelfsturend team? Op welke manier moet de ontwikkeling van een zelfsturend team plaatsvinden? Hoe voer je een zelfsturend team in? Hoe voer je een zelfsturend team succesvol in? Wat is van belang om een zelfsturend team succesvol te laten zijn en wat moet u vooral laten?

Wil je werken met een zelfsturend team dan zijn een aantal organisatiekenmerken en een aantal teamkenmerken belangrijk. Als eerste kijken we naar de organisatie. Als daar niet een aantal duidelijke kenmerken in vastgelegd zijn, zal het werken in een zelfsturend team onmogelijk en in ieder geval geen succes worden (zie ook het VO). Vanuit het theoretisch kader heb ik een aantal kenmerken vastgesteld en ben die verder gaan operationaliseren. Voor de teamkenmerken heb ik ook mijn team betrokken. Hoe ziet dit onderzoek eruit?

-      theoretisch onderzoek

-      onderzoek in de organisatie op organisatiekenmerken in aanwezige documenten (data onderzoek)

-      interviews met teamleden voor verdere operationalisering van de teamkenmerken

-      enquête onder alle teamleden

Daarbij zijn de teamleden meegenomen in de theorievorming. Hier is een studiedag aan gewijd. Dit onderzoek (wat is uitgevoerd voor de masteropleiding educational of leadership van het CNA) eindigt met een aantal aanbevelingen.

Graag zou ik meer aandacht willen voor dit onderzoek, omdat de kenmerken en het plan van aanpak met aanbevelingen een basis zou kunnen zijn voor meerdere scholen.

Yvonne Rozeman

Directeur basisschool de Zevensprong, Heerhugowaard,

basisschool@dezevensprong.nl  of y.rozeman@mac.com

06 51707779